Johann Wolfgang von Goethe, "Marszałka Bassompierre’a opowieść o pięknej kramarce" (Wychodźców niemieckich gawędy, 1795)
Marszałka
Bassompierre’a opowieść o pięknej kramarce
Jechał za mną sługa wraz z
pocztylionem, którego jeszcze tego wieczora chciałem posłać z powrotem do
Fontainbleau z listami do kilku dam. Na mój rozkaz służący zsiadł z konia i
podszedł do owej młodej kobiety, by jej powiedzieć, iż postrzegłem życzliwość,
z jaką na mnie patrzy i mnie pozdrawia; jeśli życzy sobie poznać mnie bliżej,
chętnie odwiedzę ją w miejscu, które wskaże.
Odpowiedziała służącemu, że
nie mógłby lepszej jej przynieść nowiny; zjawi się tam, gdzie ją wezwę, z tem
tylko zastrzeżeniem, by jej wolno było spędzić ze mną noc.
Przyjąłem tę propozycję i
zapytałem sługę, czy zna miejsce, gdzie mogłaby się odbyć schadzka. Odparł, że
myśli zaprowadzić ją do pewnej rajfurki, radzi mi wszakże — ponieważ tu i
ówdzie pokazuje się zaraza — bym materace, kołdry i prześcieradła kazał
dostarczyć z domu. Zgodziłem się na to, a on obiecał przygotować mi wygodne
łoże.
Wieczorem udałem się na
miejsce i zastałem tam bardzo urodziwą kobietę w wieku około dwudziestu lat, w
ozdobnej czapeczce nocnej, bardzo cienkiej koszuli i krótkiej halce z zielonego
sukna. Na stopach miała pantofle i narzuciła na siebie coś w rodzaju podomki.
Nadzwyczaj mi się spodobała, a gdy zamierzałem pozwolić sobie na nieco
śmiałości, bardzo zgrabnie odprawiła me pieszczoty, żądając, byśmy znaleźli się
pod prześcieradłem. Spełniłem to pragnienie i rzec mogę, iż powabniejszej
niewiasty nigdy nie poznałem i z żadną nie zaznałem większej rozkoszy.
Nazajutrz rano zapytałem, czy nie mógłbym spotkać się z nią raz jeszcze,
wyjeżdżam bowiem dopiero w niedzielę; spędziliśmy zaś ze sobą noc z czwartku na
piątek.
Odparła, że z pewnością życzy
sobie tego jeszcze goręcej niż ja; lecz jeśli nie zostaję na całą niedzielę, to
będzie to niemożliwe, albowiem mogłaby zobaczyć się ze mną ponownie tylko w noc
z niedzieli na poniedziałek. Gdy zacząłem grymasić, rzekła: — W tej chwili
pewnie macie mnie dość i chcecie w niedzielę wyjechać; wnet jednak znów o mnie
pomyślicie i na pewno zostaniecie jeden dzień dłużej, by spędzić ze mną tę noc.
Łatwo dałem się przekonać,
obiecałem, że zostanę na niedzielę i w noc z niedzieli na poniedziałek zjawię
się na powrót w tymże miejscu. Odrzekła na to: — Wiem bardzo dobrze, mój panie,
iż ze względu na was przybyłam do domu hańby; uczyniłam to wszakże z własnej
woli, a me pragnienie, by być z wami, było tak przemożne, że zgodziłabym się na
każdy warunek. Z namiętności przybyłam do tego wstrętnego miejsca, aliści
miałabym się za zwykłą ladacznicę, gdybym się miała zjawić tu po raz drugi. Niech
mnie śmierć marna spotka, jeżeli kiedykolwiek oddałam się komuś poza mym mężem
i wami albo kogokolwiek innego pragnęłam! Czegóż jednak nie robi się dla kogoś,
kogo się kocha, i dla Bassompierre’a? Przez wzgląd na was tu przybyłam, przez
wzgląd na człowieka, który swą obecnością miejsce to zstatecznił. Jeżeli
chcecie mnie raz jeszcze zobaczyć, przyjmę was u mej cioci.
Opisała mi rzeczony dom
szczegółowo i ciągnęła dalej: — Będę was oczekiwała od godziny dziesiątej do
północy, a nawet później, drzwi powinny być otwarte. Najpierw znajdziecie się w
korytarzyku, tam się nie zatrzymujcie, gdyż wychodzą nań drzwi mej cioci. Zaraz
tedy natkniecie się na schody, które zaprowadzą was na pierwsze piętro, gdzie
powitam was z otwartymi ramiony.
Poczyniłem odpowiednie
przygotowania, ludzi z rzeczami posłałem przodem i niecierpliwie oczekiwałem
niedzielnej nocy, kiedy ponownie miałem ujrzeć ową piękną kobietkę. O
dziesiątej byłem już w umówionym miejscu. Drzwi, które mi opisała, zaraz
znalazłem, ale zamknięte, a w całym domu paliło się światło, które wręcz od
czasu do czasu zdawało się rozbłyskiwać niby płomień. Niecierpliwie jąłem
pukać, by oznajmić swe przybycie, usłyszałem jednak męski głos, pytający, kto
zacz.
Cofnąłem się, przeszedłem w
górę i w dół kilkoma ulicami. Wreszcie pragnienie kazało mi wrócić pod drzwi.
Tym razem były otwarte, pospieszyłem więc przez korytarzyk i schodami na górę.
Jakież aliści było me zdumienie, gdy w pokoju ujrzałem parę osób palących słomę
z siennika, a na stole rozciągnięte dwa nagie ciała. Pospiesznie się wycofałem,
a wychodząc natknąłem się na paru grabarzy, którzy zapytali mnie, czego szukam.
Dobyłem szpady, by trzymali się ode mnie z dala, i cokolwiek poruszony
osobliwym widokiem wróciłem do domu. Wychyliłem zaraz trzy czy cztery kielichy
wina jako środek przeciwko zaraźliwym miazmatom — w Niemczech uważany za wielce
niezawodny — a odpocząwszy, wyruszyłem nazajutrz do Lotaryngii.
Wszelkie wysiłki, jakie
podjąłem po powrocie, by dowiedzieć się czegoś o owej kobiecie, były daremne.
Udałem się nawet do kramu pod dwoma aniołami; lecz dzierżawcy nie widzieli, kto
był tam przed nimi.
Przygoda ta przydarzyła mi się z osobą niskiego stanu, zapewniam aliści, że gdyby nie ów przykry finał, byłaby jedną z najbardziej podniecających, jakie pamiętam, a o tamtej pięknej kobietce nie potrafiłem nigdy myśleć bez tęsknoty.
---
z tomu Unterhaltungen deutscher Ausgewanderten (1795)