Podróżnicy w Górach Olbrzymich 2. Antologia tekstów źródłowych (2022)

 



Druga część bestsellerowej antologii Podróżnicy w Górach Olbrzymich to zbiór blisko pięćdziesięciu w większości nigdy dotąd nie publikowanych po polsku relacji podróżnych z Karkonoszy, Gór Izerskich i okolic, obejmujący okres od XVII do XX wieku, ze szczególnym naciskiem na 2. połowę XVIII i 1. połowę XIX wieku – czasy sprzed epoki masowej turystyki, kiedy góry budziły nieporównanie większy respekt niż dzisiaj, a wędrowanie po nich wiązało się z nieporównanie większymi trudnościami.

 

Wraz z narratorami odwiedzimy główne atrakcje Gór Olbrzymich (co jest łącznym określeniem dla Karkonoszy i Gór Izerskich, które do pewnego momentu nie były rozróżniane) zarówno po śląskiej, jak i czeskiej stronie: Śnieżkę, Śnieżne Kotły, wodospady Kamieńczyka, Szklarki i Łaby, Wielki i Mały Staw, Białą Łąkę, Sedmídolí, Obří důl, dolinę Izery, liczne baudy (górskie chaty, będące prekursorkami późniejszych schronisk), a także główne miejscowości regionu: Jelenią Górę, Cieplice, Kowary, Szklarską Porębę, Świeradów,Vrchlabí, Harrachov i wiele innych. Przez karty książki przewiną się przedstawiciele wszystkich grup i klas społecznych: od górali, włościan, rzemieślników, furmanów, muzykantów, przemytników i domokrążców, przez duchownych, artystów i naukowców (fizyków, mineralogów, astronomów, geologów, leśników), po arystokratów i członków rodzin królewskich – nieraz zrównanych w swym statusie w obliczu ogromu gór.

 

Wśród autorów relacji znajdziemy zarówno postaci wybitne, na przykład słynnego pisarza E.T.A Hoffmanna, przyrodnika Adolpha Traugotta von Gersdorfa, czy aktora i dramatopisarza Karla von Holteia, jak i wędrowców anonimowych. Spotkamy też “starych znajomych” z pierwszej części: Benjamina Schmolcka, Johann Friedricha Zöllnera, Jakoba Eliasa Troschela, czy Christiana Weissa. Akcent polski stanowią relacje stolnika litewskiego Teodora Billewicza – pierwszego historycznie poświadczonego obywatela Rzeczpospolitej Obojga Narodów, który stanął na “dachu Śląska” – oraz księcia Stanisława Poniatowskiego, bratanka króla Stanisława Augusta – obie stanowiące żywy przykład historycznej polszczyzny.

 

Przedmowę napisał Filip Springer, posłowie niemiecki pisarz Uwe Rada (autor m.in. wydanej po polsku książki Odra: życiorys pewnej rzeki), a rekomendację na tylną okładkę nie kto inny jak sama Olga Tokarczuk.

 

Tekstowi towarzyszą ilustracje autorstwa znakomitych grafików z epoki: Carla Thürmera i Carla Theodora Mattisa z kolekcji Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze oraz Johanna Gottfrieda Schultza z kolekcji Kulturhistorisches Museum w Görlitz, a także Daniela Bergera, J. Danzigera, Adolfa Eltznera, Christopha Nathego, Theodora Sachsego, Edwarda Sachsego i Gustava Tauberta.


"«Podróżnicy w Górach Olbrzymich» to niezwykła książka, o której marzy każdy miłośników Sudetów. Ta antologia dzienników podróży jest jednak czymś więcej niż dawnym przewodnikiem z pierwszej ręki. To poruszające historyczne świadectwo odwiecznej więzi człowieka z krajobrazem, miejscem, Naturą” – Olga Tokarczuk


Podróżnicy w Górach Olbrzymich 2. Antologia tekstów źródłowych

wybrał i przełożył: Marcin Wawrzyńczak

współpraca: Jowita Selewska

redakcja: Agnieszka Bormann

korekta: Tomasz Płóciennik, Ewa Wawrzyńczak

okładka i skład: PontonStudio

przedmowa: Filip Springer

posłowie: Uwe Rada (przełożył Emil Mendyk)

blurb: Olga Tokarczuk

414 stron

130 x 215 mm

ilustracje z epoki

twarda oprawa

premiera: 23 marca

---

Spis treści:

Filip Springer — "Wspólnota ławki przed schroniskiem (nie istnieje)"

1113–1116

Gall Anonim

1670

Christian Gryphius

1677

Teodor Billewicz

1705–1709

Benjamin Schmolck

1737

Kaspar Gottlieb Lindner

1764

Christian Gottlieb Lehmann

1779

Johann Friedrich Karl Grimm

1783

Johann Kaspar Riesbeck

1783

Jakob Elias Troschel

1784

Stanisław Poniatowski

1785

Johann Christian Carl Loewe

1788

Christian Gottfried Friedrich Assmann

1789

Adolph Traugott von Gersdorf

1790

Christoph Nathe

1790

Samuel Christoph Wagener

1791

Johann Wilhelm Fischer

1791

Johann Joseph Kausch

1791

Johann Friedrich Zöllner

1794

Christian Weiss

1796

anonim

1797

Theodor von Schön

1798

E.T.A. Hoffmann

1800

Henriette Charlotte Amalia Meierotto

1806

Xaver August Veith

1808

anonim

1814

Friedrich von Cölln

1814

Johann Joseph Dittrich

1814

Friedrich Krug von Nidda

1815

anonim

1818

Karl von Holtei

1818

Friedrich Wilhelm Martiny

1820–1822

John Russell

1823

Friedrich Wilhelm Carl Wisselinck

1829

anonim

1831

Ludwig Rellstab

1832

Adalbert Josef Krickel

1840

Karl Herloßsohn

1841

Julius Theodor Christian Ratzeburg

1843

Gustav Bischof

1845

anonim 

1847

W. Hoffmann, A.F. Meissner

1847

Max Rosenheyn

1853

Ernst Willkomm

1858

anonim

1873

anonim

1924

anonim

1926

Joseph Siebelt

posłowie: Uwe Rada — "Moje Góry Olbrzymie"

Autorzy i źródła

Spis wybranych nazw miejscowych

Miary 

Spis ilustracji

---

Książka stanowi wspólne przedsięwzięcie Wydawnictwo Wielka Izera oraz Schlesisches Museum zu Görlitz i ukazuje się jednocześnie w polskiej i niemieckiej wersji językowej.